Belang van sterke dijken

De rivierdijken, kades en boezemkades beschermen het rivierengebied tegen overstromingen en wateroverlast. Deze dijken moeten voldoende hoog en sterk zijn om het water tegen te houden. Hoe belangrijk dat dat is, bleek bijvoorbeeld in 1995.

Wateroverlast rivierengebied

In januari 1995 steeg het waterpeil in de Nederlandse rivieren razendsnel, door de extreme regenval in onder meer Frankrijk, België en Duitsland. Diverse dijken in het rivierengebied dreigden door te breken. Op 31 januari 1995 en in de dagen daarna werden daarom 250.000 mensen uit de Betuwe, het land van Maas en Waal en de Bommelerwaard geëvacueerd. Gelukkig hebben de dijken het gehouden. Waren ze doorgebroken, dan zouden veel plaatsen tot 5 meter onder water zijn komen te staan. Om een situatie zoals die in 1995 te voorkomen, zijn in het rivierengebied de afgelopen 20 jaar diverse maatregelen genomen waarbij dijken worden versterkt en de rivier meer ruimte krijgt.

Periodieke inspectie dijken

Waterschap Rivierenland houdt de dijken nauwlettend in de gaten. Medewerkers van het waterschap voeren regelmatig inspecties uit. Ook wordt aan de hand van recente gegevens en inzichten nagerekend of de dijken en kades hoog en sterk genoeg zijn. Die informatie komt onder meer van Rijkswaterstaat, dat elke 6 jaar vaststelt hoe hoog het water op de grote rivieren volgens de meest recente inzichten kan komen. Als blijkt dat een dijk niet aan de gestelde eisen voldoet, wordt de dijk verbeterd.

Veiligheidsnormen voor dijken

In de wet is voor iedere dijkring een veiligheidsnorm vastgesteld. Een dijkring, of dijkringgebied, is een gebied dat wordt beschermd tegen zee- of rivierwater door een primaire waterkering of door hoge gronden. Voorbeelden zijn de Utrechtse Heuvelrug of het Rijk van Nijmegen. De veiligheidsnorm geeft de kans weer van overschrijding van de bijbehorende extreem hoge waterstand per dijkvak. Voor de oostelijk gelegen dijkringen bedraagt deze overschrijdingsnorm 1:1250. Dit wil zeggen dat de kans op een overstroming 1:1250 per jaar is. Voor de westelijke dijkringen in het benedenrivierengebied is de norm 1:2000. Ook voor waterkeringen die niet langs de grote rivieren liggen, zoals de boezemkades van de Alblasserwaard, zijn normen vastgesteld. Deze zijn minder streng dan de normen die langs de grote rivieren gelden.

Werk in uitvoering

De afgelopen jaren zijn er verschillende dijkversterkingen uitgevoerd. Maar het werk gaat door. Nieuwe dijkversterkingen zijn in uitvoering en staan op stapel. Het gaat dan bijvoorbeeld om trajecten die bij de zesjaarlijkse toetsing zijn afgekeurd, of om dijktrajecten die voor Ruimte voor de Rivier moeten worden versterkt. Ook enkele boezemkades worden verbeterd. Het Deltaprogramma 2015 heeft grote gevolgen voor het rivierengebied. De komende decennia zullen nog veel meer dijken verbeterd moeten worden.